Xã Thạnh Tân

https://thanhtan.tayninh.gov.vn

Việt Nam duy trì Chỉ số phát triển con người ở mức cao

Một báo cáo mới được Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) công bố ngày 7/5 cho thấy, tiến độ phát triển con người đang chững lại ở mức chưa từng có, đồng thời trí tuệ nhân tạo (AI) có thể trở thành động lực mới thúc đẩy phát triển...

Theo đó, báo cáo Phát triển Con người năm 2025 "Kỷ nguyên Trí tuệ nhân tạo và lựa chọn Phát triển Con người" phân tích tiến trình phát triển dựa trên Chỉ số phát triển con người (HDI), đo lường thành tựu về y tế, giáo dục và thu nhập. Dự báo cho năm 2024 cho thấy chỉ số HDI đang chững lại tại tất cả các khu vực trên thế giới.

Trí tuệ nhân tạo có thể trở thành động lực phát triển mới

Thay vì đạt được đà phục hồi ổn định sau giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng 2020-2021, báo cáo cho thấy mức tiến bộ hiện tại yếu hơn nhiều so với kỳ vọng. Loại trừ 2 năm khủng hoảng, mức tăng trưởng toàn cầu về phát triển con người được dự báo trong báo cáo năm nay là mức tăng thấp nhất kể từ năm 1990.

Tuy nhiên, chỉ số HDI của Việt Nam năm 2023 đạt 0,766, xếp Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao, đứng thứ 93 trên tổng số 193 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Từ năm 1990 đến 2023, chỉ số HDI của Việt Nam đã tăng từ 0,499 lên 0,766, tương đương mức tăng 53,5%, một bước tiến ấn tượng.

Ngoài mức độ chững lại đáng lo ngại trên toàn cầu, báo cáo còn chỉ ra rằng bất bình đẳng giữa các quốc gia giàu và nghèo đang ngày càng gia tăng. Khi các con đường phát triển truyền thống bị thu hẹp bởi những áp lực toàn cầu, thế giới cần có những hành động quyết đoán để tránh tình trạng trì trệ kéo dài.

Tổng Giám đốc Chương trình Phát triển Liên hợp quốc ông Achim Steiner cho biết: "Trong nhiều thập kỷ, chúng ta đã tiến gần đến mục tiêu xây dựng một thế giới có chỉ số phát triển con người rất cao vào năm 2030. Nhưng đà chững lại hiện nay đang đe dọa nghiêm trọng tới tiến trình đó".

“Nếu mức tiến bộ chậm của năm 2024 trở thành ‘bình thường mới’, thì cột mốc 2030 có thể bị trì hoãn hàng thập kỷ sẽ khiến thế giới kém an toàn hơn, chia rẽ hơn và dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc kinh tế và môi trường", ông Achim Steiner nhận định.

Báo cáo cũng cho thấy, bất bình đẳng giữa các quốc gia có chỉ số HDI thấp và rất cao tiếp tục gia tăng năm thứ tư liên tiếp, đảo ngược xu hướng lâu dài trước đó về thu hẹp khoảng cách giữa các nước giàu và nghèo.

Tại các quốc gia có chỉ số HDI thấp, những thách thức phát triển ngày càng nghiêm trọng, do căng thẳng thương mại gia tăng, khủng hoảng nợ trầm trọng hơn và hiện tượng công nghiệp hóa không tạo ra việc làm.

Theo ông Achim Steiner, giữa bối cảnh bất ổn toàn cầu, chúng ta cần nhanh chóng tìm ra những hướng đi mới cho phát triển. Nhất là khi AI tiếp tục phát triển nhanh chóng trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống, chúng ta cần cân nhắc tiềm năng phát triển mà công nghệ này mang lại. Những năng lực mới đang xuất hiện gần như mỗi ngày. "Dù AI không phải là giải pháp vạn năng, các lựa chọn mà chúng ta đưa ra có thể khơi lại đà phát triển con người và mở ra những hướng đi và cơ hội mới", ông Steiner nói.

Lấy con người làm trung tâm trong phát triển AI

Báo cáo cũng công bố kết quả khảo sát mới, cho thấy người dân trên thế giới có cái nhìn thực tế nhưng đầy hy vọng về sự thay đổi mà AI có thể mang lại.

Một nửa số người được hỏi cho rằng công việc của họ có thể bị tự động hóa. Tuy nhiên, tới 60% kỳ vọng AI sẽ tác động tích cực đến việc làm, mở ra cơ hội cho những công việc còn chưa tồn tại hiện nay.

Chỉ 13% số người tham gia khảo sát lo ngại rằng AI có thể dẫn đến mất việc làm. Ngược lại, tại các quốc gia có chỉ số HDI thấp và trung bình, 70% số người tham gia khảo sát cho rằng AI sẽ giúp họ tăng năng suất, và hai phần ba mong đợi sẽ sử dụng AI trong giáo dục, y tế hoặc công việc trong vòng một năm tới.

Báo cáo nêu bật 3 lĩnh vực hành động then chốt: Xây dựng nền kinh tế nơi con người hợp tác với AI thay vì cạnh tranh; Bảo đảm con người giữ vai trò chủ động trong toàn bộ vòng đời của AI, từ thiết kế đến triển khai; Hiện đại hóa hệ thống giáo dục và y tế để đáp ứng yêu cầu của thế kỷ 21.

Báo cáo kêu gọi cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong phát triển AI, điều này có thể giúp tái định hình cách tiếp cận phát triển một cách căn bản. Kết quả khảo sát cho thấy người dân trên toàn cầu đã sẵn sàng cho sự “tái thiết” này.

Việc dân chủ hóa AI đang diễn ra. Khoảng 1/5 người tham gia khảo sát cho biết họ đã sử dụng AI.

Tại các quốc gia có HDI thấp hơn, 2/3 người dân dự kiến sẽ sử dụng AI trong giáo dục, y tế hoặc công việc trong vòng 1 năm tới. Điều này khiến việc thu hẹp khoảng cách về tiếp cận điện và Internet trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết để không ai bị bỏ lại phía sau.

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận không thôi là chưa đủ, khoảng cách thực sự sẽ phụ thuộc vào việc AI có hỗ trợ và bổ sung hiệu quả cho công việc của con người hay không.

Giám đốc Văn phòng Báo cáo Phát triển con người của UNDP, ông Pedro Conceicão nêu rõ: Những lựa chọn mà chúng ta đưa ra trong những năm tới sẽ định hình di sản của quá trình chuyển đổi công nghệ này đối với phát triển con người. Với chính sách phù hợp và sự tập trung vào con người, AI có thể trở thành cầu nối đến với tri thức, kỹ năng và ý tưởng mới, giúp trao quyền cho mọi người, từ người nông dân đến các chủ doanh nghiệp nhỏ".

NHẬT ANH

Tác giả bài viết: Văn Phát (tổng hợp)

Nguồn tin: nhandan.vn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây